Su'aalaha badanaa la weydiiyo
Su'aalaha ugu badan ee ganacsatada Soomaaliyeed ay na weydiiyaan ku saabsan iibsiga alaabta Shiinaha iyo xamuulka Soomaaliya. Haddii su'aashaadu halkan ku jirin, WhatsApp noogu soo dir.
Sidee ayaan alaab uga keenaa Shiinaha Soomaaliya?
Waxaad la shaqeysaa wakiil Shiinaha jooga sida Maqaam Cargo, kaas oo alaabta kaa iibiya warshadaha, hubiya tayada, kadibna badda ama hawada kuugu soo raro Muqdisho. Adigu waxaad noo sheegtaa alaabta iyo tirada, annagana waxaan kuu soo celinaa qiimaha warshadda iyo qiimaha xamuulka si kala duwan.
Immisa ayaa ku kacaya xamuulka badda ee Shiinaha ilaa Muqdisho?
Qiimaha xamuulka badda wuxuu ku xiran yahay mugga (CBM) ama miisaanka alaabtaada iyo dekedda laga soo raro. Maadaama qiimayaasha xamuulku isbeddelaan bil kasta, Maqaam Cargo wuxuu ku siiyaa qiimo cusub oo maanta shaqeynaya marka aad noo soo dirto liiska alaabta. Ma jiro qiime qarsoon oo lagu daro.
Immisa maalmood ayay qaadataa in alaabtu Shiinaha ka timaado Soomaaliya?
Xamuulka badda badanaa wuxuu qaataa 30–45 maalmood laga bilaabo marka alaabta la raro ilaa ay gaarto dekedda Muqdisho, iyadoo ku xiran khadka markabka. Xamuulka hawada wuxuu qaataa 7–12 maalmood. Waqtiga soo saarista alaabta warshadda ayaa lagu daraa haddii alaabta la sameynayo.
Sidee ayaan u hubiyaa in aan la iga khiyaameynin marka aan Shiinaha wax ka iibsanayo?
Waxaad u baahan tahay qof Shiinaha jooga oo warshadda gala. Maqaam Cargo waxaa aasaasay Abdulhakim Ali Hassan (Haji), oo jooga Shiinaha, kuna hadla Af-Shiine. Alaabta waa la hubiyaa ka hor inta aan la rarin, waxaana la bixiyaa heshiis la caddeeyay (notarized) iyo rasiidhka asalka ah ee warshadda si aad u aragto qiimaha dhabta ah.
Maqaam Cargo sidee buu lacag u qaataa?
Maqaam Cargo wuxuu ku shaqeeyaa nidaam komishan oo hufan: waxaad aragtaa qiimaha dhabta ah ee warshadda, komishankana waa mid la sheegay oo go'an. Qiimaha alaabta wax lagu ma daro si qarsoodi ah. Xamuulka waa qiime gooni ah oo laguu sheego hore.
Xafiis ma leedihiin Muqdisho oo la booqan karo?
Haa. Maqaam Cargo waa shirkad diiwaangashan oo leh xafiis rasmi ah oo ku yaal Isgooyska Danwadaagta, Muqdisho. Waad iman kartaa, waadna la kulmi kartaa shaqaalaha si aad wax uga hesho heshiiska iyo alaabta ka hor inta aanad lacag bixin.
Alaabta noocee ah ayaad iga keeni kartaan Shiinaha?
Maqaam Cargo wuxuu keenaa alaab kasta oo sharci ah oo lagu ganacsado: dhar, kabo, alaab guri, qalab elektaroonig ah, qalab dhismo, qeybo baabuur, alaab caafimaad, iyo alaab suuqyada Soomaaliya loo qaybiyo. Alaabta mamnuuca ah ee gudbinta gumrugga Soomaaliya lama qaado.
Ma bixin karaa lacagta kadib marka alaabtu timaado?
Iibsiga warshaduhu wuxuu u baahan yahay lacag hore (deposit) maadaama warshadaha Shiinuhu aysan alaab sii dayn illaa la bixiyo. Habka caadiga ah waa deposit marka dalabka la xaqiijiyo, kadibna inta hartay ka hor rarista. Faahfaahinta waxaa lagu qoraa heshiiska la caddeeyay.
Ma iga caawin kartaan gumrugga iyo waraaqaha dekedda Muqdisho?
Haa. Maqaam Cargo wuxuu diyaariyaa waraaqaha xamuulka (bill of lading, packing list, invoice) wuxuuna kula socodsiiyaa marxaladaha gumrugga ee dekedda Muqdisho ilaa alaabtu gacantaada gasho.
Miyaad tijaabin kartaan alaabta ka hor inta aan la rarin?
Haa. Ka hor inta aan alaabta la rarin, waxaan warshadda ku hubinaa tirada, cabbirka, midabka iyo tayada, waxaana lagu soo dirayaa sawirro iyo muuqaal. Haddii ay jirto khalad, waxaa la saxaa ka hor inta aan markabka la saarin.
Liiska Alaabtaada Noo Soo Dir — Isla Maanta Hel Qiimeynta!
Farriin WhatsApp ah noogu soo dir magaca alaabta aad raadinayso iyo tirada aad rabto. Waxaan si dhaqso ah kuugu soo direynaa qiimaha warshadda iyo kharashka xamuulka.
Xafiiskeena waa furan yahay, waadna soo booqan kartaa: Isgooyska Danwadaagta, Muqdisho